Tabii ama doğrusu o; o ince kanun taksiminden sonra maddiyattan uzaklaşıp maneviyata teslim olmak! Dalmak gitmek, hatırlamak, hüzünlenmek, sevinmek, iç geçirmek, kanatlanmak, uçmak... herhâlde o ince kanun taksimini icra ettiğiniz veya dinlediğiniz yer de çok önemli. Dost meclisinde, düğünde, gece eğlence yerlerinde, evde televizyon seyrederken... Nerede dinlerseniz dinleyin, dinledikten sonra başka bir şey düşünebiliyorsanız bir yerde bir yanlışlık vardır; icra edende, dinlediğiniz yerde, dinleyende!

Normal şartlar altında dinlediğimizi varsayıyorum; yani, müziği çalanın da dinleyenin de müziğe, maneviyata ağırlık verdiği ortamlarda var olan müziği dinlediğimizi düşünüyorum. Bambaşkadır. Bir taraf kulak kesilir; diğer taraf aşka gelir. Döktürür. Dinleyen coşar. Belki o da aşka gelir. Doyumsuz anlar  yaşanır. Hele bir de çaldığı enstrümanın virtüözünü dinliyorsanız...

İşte o üstatların bazılarını, o yüksek duygulara ters düştüklerinde anlayabilmem hiçbir zaman olası değil! Bu bir insan doğası gereği midir, her türlü psikolojiyi ilgilendirir önemli bir özellik midir, hep merak ederim? Örnek olarak, Suavi beyin tarifiyle; kaba saba biri ince bir kanun taksiminin tesiriyle yüksek hesaba dahi itiraz etmezken, o ince kanun taksimini çıkartan hüner nasıl olur da kabalaşabilir? Kabalaşmaktan öte onları etik kuralların dışına çıkartan nedir? Nasıl çıkabiliyorlar?

Bir keman virtüözünü çok yakından tanıyorum. Derin bir müzik bilgisi var. Repertuarı olağanın çok üstünde geniş. Bilebildiğiniz bütün ünlüleri o yetiştirdi ama öylesine vasati, insani yanlışlıklar yapabiliyor ki, ustalığını tartışır hale geliyorsunuz! Diğer taraftan çok usta bir ses sanatçısını daha da yakından tanıyorum. Öyle eksikleri var ki, sesin nerden kaynaklandığını anlayamıyorsunuz...

Konumuz kaprisleri değil! Hatta kaprislerini anlayışla bile karşılayabilirim. Kapris yapmak bana değil, elbette onlara yakışır! Konumuz yalnızca bazı özel ses ve saz sanatçıları da değil. Belki de az değerbilirlik onları biraz hırçın dahi yapsa yeridir. Anlatmak istediğim eğitimin çok farklı bir yanı; Anlatmak istediğim galiba, virtüöz de olsalar eğitimin şart olduğu!

Öğretimden farklı olarak eğitimin en önemli görevi: Allah vergisi yetenekle kemandan o çok ince, duyguların en üst noktası sesleri çıkartabilen bir üstadın, o sesleri günlük yaşamında da muhafaza etmesini sağlamaktır...

İnsan Olmanın Lezzeti... XXIV' de buluşana dek, en iyilerle kalın.

İlk not: En son ne zaman, başka hiçbir şey düşünmeden kardan, yağmurdan, sisten, haz duymayı başarabildiniz?