www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstitüsü

DENEME sokağı

Telif Hakkı Sahibi: Yusuf YANÇ

ULU ÇINAR

Nefislerinin sesine kulak veren beyler, Selçuklu İmparatorluğunu önce devlet, sonra beylikler haline getirdiler. 

Anasını sayanlar, atasını sayanlar, büyüklerle beraber olanlarsa bereket buldular. 

Süleyman Şah’ ı Fırat’ ın bağrına bırakmak zorunda kalan Oğuzun alperenleri, Söğüt’ te karar kıldılar. 

Konya’dan gelen kös ile rüyadaki çınarı, Şeyh Edebali’ nin himmeti, dursun Fakih’ in duası, Ertuğrul Gazi’ nin işareti, Osman Gazi’ nin eliyle, Ulu Çınar olması dileği ile diktiler. 

Ak keçe üzerinde dokuz defa havaya kaldırılan Osman Gazi’ ye Ahi Evran eliyle kılıç kuşandırdılar. 

Son nefesinde Bursa’ nın fetih müjdesini yetiştiren Orhan Gazi’ ye Osman Gazi, Oğuz töresince nasihat etti, “ Zulümden uzak, adalete yakın, ilim adamları ile hemdost ol. Allah yolundan ayrılma, kuru cihangir olma “ dedi.  

Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır “ Ayet - i Kerimesine gönülden iman edenler, beyliklerden birliğe, birliklerden dirliğe derken, devlet gibi devlet oldular. 

Orhan Gazi’ nin devleti teşkilâtlandırması, oğul 1. Murat Hüdavendigâr’ ın sınırları Avrupa’ ya taşıması. Gazi olup şahadet dilemesi, dileğine, Osmanlının ilk ve son şehit padişahı olarak Kosova’ da kavuşması. 

Niğbolu kuşatmasını gece karanlığında adına layık bir şekilde yaran, kale surları dibinden, “ Bre Doğan, bre Doğan “ diye gürleyen Yıldırım Beyazid Han’ ın Niğbolu zaferi. Ankara’ da bir başka Türk’ ün, bir başka davranışı ile başlayan fetret Devri. 

Çelebi Mehmet Han’ ın devleti toparlaması. II. Murat Han’ ın Varna’ da “ Mümin kullarını benim günahımdan dolayı küffara zebun etme, Habibin hürmeti için… “ diye, derviş yüreği ile yaptığı niyazın Allah dilinde kabulü ve Varna zaferi. 

Konstantiniyye ( İstanbul ) fethedilecektir. Onu fetheden komutan ne güzel ve ne değerli komutan. O komutanla birlikte olan asker ne güzel askerdir “ Hadis -i Şerifindeki övgüye mahzar olmak için, ilki Hz. Osman döneminde, ikincisi büyük sahabe Hz. Eba Eyyübi’ l Ensari’ nin katılımı ve şahadetiyle devam eden, fetih teşebbüsleri zincirinin son halkası. Hacı Bayram Veli’ nin bildirdiği üzere, Fatih Sultan Mehmet Han’ a, Akşemsettin’ e Molla Gürani’ ye, Ulubatlı’ ya, Büyük Türk Milletine fethin nasip olması. Ortaçağ’ ın kapanması, devletin imparatorluk olması. 

İmparatorluğun manevi tacı olan kutsal emanetlerin Yavuz Sultan Selim Han eli ile yerine konması. 

İmparatorluk coğrafyasına değişik dönemlerde, mimari mühürler vurulması, devlet ve esnafın alışılagelmiş davranışlarının iyice kökleşmesi. 

Kanuni ile kanunda ve zaferlerde zirveye ulaşılması. Gazi Bali Bey’ e “ Bir günün adaletinin yetmiş yıllık ibadetten üstündür “ olduğunu hatırlatılması.  

IV. Murat Han ile Bağdat’ ın yeniden fethi. Sayısız destanlara, “ Genç Osman dediğin bir yiğit uşak … “ destanının da eklenmesi. 

Adaletin şaşması, kılıcın körelmesi, közün küllenmesi, ilimden uzaklaşılması v.b. hata, gaflet, ihanet rüzgârlarının, sonbaharda çınarın yapraklarını, Kuzey Afrika’ da, Kafkasya’ da, Balkanlar’ da, Çanakkale’ de, Yemen’ de, yürekleri dağlayan, ocakları söndüren türküler yaktırarak dökülmesi. 

Yaprakları dökülen, Ulu Çınar’ ın anıt ağaç olması. 

Yâd edilen, ders alınmaya çalışılan gurur ve ibret dolu geçmiş. 

Aynı kaynaktan, aynı sudan, aynı havadan, aynı topraktan beslenen Yeni Çınar’ ın, aynı bayrağın gölgesinde, sancılarla destanlaşan doğumu ve doğumun 75’ inci gurur yılı. 

Yedi yüz ve yetmiş beş’ in kucaklaşarak Devlet -i Ebet Müddet olması. 

Çınarları dikenlerden, büyütenlerden, sulayanlardan, emeği geçen ve geçeceklerden, Allah’ ın razı olması dileği ile Yeni Çınar’ ın kem göz ve niyetlerden korunarak ebediyete kadar büyütülmesi.

 

: Yusuf  YANÇ,  12.05.1999                                                               diğer bir deneme için

                            

Bir Önceki Yapıt Teknik Aksaklık Bildiriniz Edebiyat Atölyesi Girisi Türkce veya Diğer Bir Dil Yanılgısını Bildiriniz Sözlük Telif Hakları Kanunu İmla Kılavuzu  Bu yazarımız/Bu yapıt hakkında  Radyolu Dakikalar ODA AKDENİZ ODA EGE ODA MARMARA Enstitü Girisi Bir Sonraki Yapıt