www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstitüsü

İNCELEME kuyusu

Telif hakkı sahibi: Mustafa NAZİF

[ Kitap Basımı, Yayıncılık, e-dergi ve Yayıncılıkta Görsellik... ]
 

Kitap - şair - yazar - okuyucu ilişkisinde dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Bu bağlamda düşünüldüğü zaman, kitap yazımının ciddiye alınması gereken bir iş olduğu gözden uzak tutulmaması gerekmektedir. Bu yüzden, kitap yazdım, kitap çıkartacağım diyen bir kişinin dile hakim olması birincil şarttır.
.
Eser hangi alanda yazılmışsa, kullanılan dilin, anlatımın da o amaca uygun olması gerekmektedir. Kitap yazım aşamasından sonra, taslak olmaktan çıkıp artık bir yayınevi tarafından basılması noktasına gelinceye kadar üzerinde titizlikle durulması, basıma uygun hali üzerinde gerekli redaksiyonların yapılması, hatta bunun ikinci - üçüncü ve dile hakim; eğer mümkünse alanında uzman kişilerce tekrar okutulması ve redakte edilmesi gerekmektedir eserin basıma uygunluğu açısından.
.
Dile hakim olmak, yazar olmak demek değildir. Yazar veya yazar adayını edebiyat dünyasında bekleyen uzun ve yorucu bir yol vardır. Bu şekilde, yazar - yazar adayı sürekli okumak, okudukça kendini geliştirmek ve bilgi dağarcığını genişletmek, konu dahilinde bilgi sahibi olmak ve tekniğine uygun yazmak gibi bir zorunluluğu vardır. " Ben bir yazarım ", " Ben bir şairim " diktesinden ziyade, " O bir yazardır " veya " O bir şairdir " kriteri daha ön plana çıkacaktır zaman içinde..

" Kitabı rahatlatmak " gibi bir deyiş kullanmak gerekirse eğer; bu konuda yapılacak yegâne şey görselliğe hitap etmektir. Satır aralarının uygunluğu, konuya, kitabın türüne, anlatıma uygun karakterler seçilmesi, okuyucunun kitabı okurken sıkılmamasını sağlayan unsurlardır.

Kitabın görsel tasarımının profesyonel kişilerce yapılması, ( ki bir çok yayınevi yazar dışında bunu kendi bünyelerinde yapmaktadır ), konu ve kapak bütünlüğünün sağlanması, Kitabı tek cümleyle özetleyen, imgelerin vurgulu bir şekilde kapağa yansıması gibi noktalar da dikkatten kaçmamalıdır. Bu anlamda kapak tasarımı, kitabın görselliği açısından çok büyük bir önem taşımaktadır. Bir kitapçıda dizilmiş kitapların yanından geçerken eğer aradığınız herhangi bir kitap yoksa, o an sizi çekecek tek bir şey vardır.. Kapaktaki görsel ve yazınsal imgeler sizi olduğunuz yere mıhlayıp, o kitabı elinize almanızı sağlayabilir fakat bununla birlikte hiç görmenizi sağlamayabilir de..
.
Kitap aşamasına gelen yazınsal eserlerin yayıncılığı noktasında da başlangıç noktası, kitabın konu, türü ile alakalı olarak çalışan yayınevlerinin tespiti noktasıdır. Her yayınevi her kitabı basmayacağı gibi, her kitap yazana da prim vermemektedir. Bu noktada yazar - yazar adayını zorlu bir yol beklemektedir. Telif ücretlerinin oldukça düşük olması da işin başka bir boyutudur. Kitap basmaya - bastırmaya çalışan bir yazar adayının kitabının basılması ise, genellikle yazar - yazar adayı tarafından baskı masraflarının karşılanması şeklinde yürümektedir. Basım masrafları karşılansa bile, " senin kitabını basmam " şeklinde bir sözün duyulması da ihtimal dahilindedir.

Yayınevinin bu şekil bir yaklaşımı daha çok ticari kaygılar yüzündendir. Kitabın basım masrafı haricinde, reklam vs. diğer giderlerini de gözönünde tutan yayınevi, ismi hiç duyulmamış bir yazar-yazar adayı, konu, içerik ve anlatı bakımında doyuma ulaşmamış eserlere yatırım yapma noktasını düşünmektedir. Bu da, " Ben bir kitap yazdım " diyen bir kişinin karşılaşabileceği diğer bir zorluktur.. Bununla birlikte, hiç bir zorlukla karşılaşmadan, istediği yayınevinden kitap çıkartma gibi bir  ' şans ' a daha çabuk ulaşan yazar - yazar aday'ları da olacaktır..

Teknolojinin gelişmesi, yayıncılığın daha basite indirgenmiş bir halini de karşımıza çıkarmaktadır. Daha çok edebi düzeyde bir şeyler yapmaya çalışan, Amaç İşbirliği içinde olan kişilerin desteğinde, bilgisi dahilinde çıkan dergi veya web tabanlı sayfalarsa ne yazık ki içerik ve görsel yönden sıkıntı içindedirler. Web tasarımının, alt yapısının ilerlemesiyle birlikte tabiri caizse " önüne gelenin " dil hakimiyetine sahip olmadan, belli bir birikim ve kaygının eseri olmaksızın edebiyat içerikli sayfalar yapması ne yazık ki edebiyat açısından üzüntü verici bir durumdur.
.
Girdiğiniz sayfada kaybolabilir, sıkıcı objeler, ikonlar sağanağı altında, yazıyı olabilecek en okunaksız hale getiren background obje, font ve renkleri arasında bir metin okumaya çalışmak okuyucuyu yazıya yakınlaştırmaktan ziyade antipatik bir durum yaratacaktır görsellik açısından. Edebiyat içerikli diye girdiğiniz bir sayfanın, cep telefonu aşk mesajları ve logolarından başka bir şey içermediğini görmeniz de muhtemel bir sonuç olacaktır.

" Bir işe gönül vermek ile o işi bilmek " arasında dağlar kadar fark olabileceğini unutmamak lazımdır. Doktorluğa heveslenmiş, gönül vermiş birisi olmak ile, doktor olmak arasındaki farkı göz önüne almak lazımdır.. Doktorluğa heveslenen birisinin elinde neşter, öldürücü yaralar açabilir hatta öldürebilir.. Dile hakim olmamış, herhangi görsel veya yazınsal kaygı gütmeksizin internet üzerinde çıkan - çıkmaya çalışan dergilerin - yayınların bir çoğu ise, " edebiyatın ölü çocuğudur "... İş,  bileninse, kılıç da kuşanmasını bilenin olacaktır.. İnsanları etkilemenin ilk yolu, göze hitap etmektir.. Yazınsal olarak zengin sayılabilecek bir metni, insanların önüne olabilecek en kötü haliyle sunmak, hem o yazıya haksızlık olacaktır aynı zamanda o kişiyi o metinden uzaklaştırmak anlamına da gelecektir.. Göze hoş gelmeyen, bir süre sonra gönüle de hoş gelmeyecektir..
.
Bu bağlamda internet yayıncılığında ve kitap basım noktasında da, özellikle görselliğin ön planda tutulması gerekmektedir.. Zengin metinlerin, konu ile ilintili görsel öğelerle zenginleştirilip, okuyucunun gözünde, zihninde değişik tatlar bırakması birincil hedef olmalıdır.

       : Mustafa NAZİF, Ankara                                                                                                                                      Diğer Bir İnceleme için

                               

Bir Onceki Yapıt Teknik Aksaklık Bildiriniz Edebiyat Atölyesi Girisi Türkce veya Diğer Bir Dil Yanılgısını Bildiriniz Sözlük Telif Hakları Kanunu İmla Kılavuzu  Bu yazarımız/Bu yapıt hakkında ODA AKDENİZ ODA EGE ODA MARMARA Bir Sonraki Yapıt